Skip to main content

Τα αιθέρια έλαια χρησιμοποιούνται συχνά σε φυσικά εντομοαπωθητικά, κυρίως λόγω της έντονης οσμής τους. Η βασική ιδέα είναι ότι ορισμένες πτητικές ενώσεις μπορούν να μπερδέψουν ή να αποθαρρύνουν τα έντομα. Όμως η αποτελεσματικότητα δεν είναι ίδια για όλα τα έλαια, ούτε έχει πάντα την ίδια διάρκεια. Πολλά αιθέρια έλαια εξατμίζονται γρήγορα, επομένως η προστασία τους μπορεί να είναι σύντομη αν δεν υπάρχει σωστή σύνθεση ή συχνή επανάληψη. (PMC)

Ποια συστατικά έχουν καλύτερη τεκμηρίωση;

Από τα φυσικής προέλευσης συστατικά, το oil of lemon eucalyptus και το δραστικό του παράγωγο PMD έχουν την ισχυρότερη αναγνώριση στις οδηγίες για εντομοαπωθητικά. Το CDC αναφέρει ως ενεργά συστατικά με τεκμηριωμένη χρήση τα DEET, picaridin, IR3535, oil of lemon eucalyptus, PMD και 2-undecanone. (CDC)

Είναι όλα τα «φυσικά» εντομοαπωθητικά ισοδύναμα;

Όχι. Η λέξη «φυσικό» δεν σημαίνει αυτόματα ότι ένα προϊόν έχει την ίδια διάρκεια ή αξιοπιστία με ένα εγκεκριμένο εντομοαπωθητικό. Το CDC σημειώνει ότι στις ΗΠΑ η EPA δεν έχει αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα πολλών γνωστών φυσικών εντομοαπωθητικών, όπως citronella, cedar oil, geranium oil, peppermint oil και soybean oil. (CDC)

Γιατί η διάρκεια είναι το μεγάλο θέμα;

Τα αιθέρια έλαια είναι πτητικά. Αυτό είναι μέρος της γοητείας τους — μυρίζουν έντονα — αλλά και μέρος του προβλήματος: εξατμίζονται. Ένα προϊόν που μυρίζει ευχάριστα στην αρχή μπορεί να χρειάζεται συχνότερη επανάληψη σε ζέστη, ιδρώτα ή υγρασία. Η EPA τονίζει ότι η αποτελεσματικότητα των repellents επηρεάζεται από παράγοντες όπως εφίδρωση, νερό, θερμοκρασία και ατομική ελκυστικότητα προς τα κουνούπια. (US EPA)

Πώς χρησιμοποιούνται με ασφάλεια;

Τα εντομοαπωθητικά εφαρμόζονται μόνο σε ακάλυπτο δέρμα ή ρούχα, όχι κάτω από τα ρούχα, όχι σε πληγές ή ερεθισμένο δέρμα, και όχι απευθείας στο πρόσωπο με spray. Για παιδιά, ο ενήλικας πρέπει να εφαρμόζει πρώτα το προϊόν στα χέρια του και μετά στο παιδί, αποφεύγοντας χέρια, μάτια και στόμα. (US EPA)

Τι ισχύει με παιδιά κάτω των 3 ετών;

Το CDC αναφέρει ότι προϊόντα με oil of lemon eucalyptus ή PMD δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται σε παιδιά κάτω των 3 ετών. Αυτό είναι σημαντικό γιατί συχνά οι καταναλωτές θεωρούν ότι «φυτικό» σημαίνει αυτομάτως κατάλληλο για μικρά παιδιά, κάτι που δεν ισχύει πάντα. (CDC)

Συμπέρασμα: Τα αιθέρια έλαια μπορούν να έχουν εντομοαπωθητική δράση, αλλά η διάρκεια και η αξιοπιστία τους εξαρτώνται από το δραστικό συστατικό, τη συγκέντρωση, τη φόρμουλα και τη σωστή επανάληψη. Για περιοχές με υψηλό κίνδυνο τσιμπημάτων, πρέπει να προτιμώνται προϊόντα με τεκμηριωμένη αποτελεσματικότητα και σαφείς οδηγίες χρήσης.